Anasayfa Yararlı linkler

Taşımacılıkta en sık kullanılan terimler

 İncoterms

İrtibat

1.)EXW

Ex Work

Ticari işletmede Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Satıcı malları işletmesinde daha önce belirlenen tarihte

alıcının emrine hazır tutarak alıcıya bildirir. Alıcı malları işletmeden teslim alarak

ihracıiçin gerekli belgeleri hazırlar gümrük işlemlerini tamamlayarak malları kendi

ülkesine ithal eder. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili bütün

masraf ve risk ile diğer yükümlülükler alıcı tarafından karşılanır.

Satıcının Sorumlulukları: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malıhazırlayarak

belirtilen tarihte veya süre içinde yine anlaşmada belirtilen yerde (Fabrika, depo, büro

vb.) malları alıcının emrine amade tutar. Malların emrine hazır tutulduğunu alıcıya

bildirir. Alıcının ihracat ile ilgili belgeleri alabilmesi için yardımcı olur. Alıcının talep

etmesi halinde, tüm masraf ve riski alıcıya ait olmak üzere taşıma acentası ile anlaşma

yaparak, düzenlettiği taşıma belgesini varış yerinde malları teslim alabilmesi için

gönderir.

Alıcının Sorumlulukları: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.

Tüm masraf ve risk kendisine ait olmak üzere ihracat ve ithalat işlemleri için gerekli

olan lisans, vb. idari ve ticari belgeleri düzenler. Malların ihracat ve ithalat ile ilgili

gümrük işlemlerini yaptırmak ve Gümrük vergilerini ödemekle sorumludur. Malları

satıcının işletmesinde teslim aldığıandan itibaren malla ilgili tüm risk ve masraflar

alıcının sorumluluğundadır. Malların taşıtılmasıamacıyla taşıma acentasıile

anlaşarak navlun bedelini öder.

Bu terim, alıcının ilgili malısatıcının adresinden gelip almasıusulünü düzenlemiş

olmakla birlikte, gerek Türk Parasının Kıymetinin KorunmasıHakkında Kanun ve

gerekse bu Kanuna istinaden çıkarılmış bulunan 32 sayılıkarar hükümleri dikkate

alınmak durumundadır. G

2.)FCA

Free Carrier

Belirlenen Yerde Taşımacıya Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcı malları gümrük işlemlerini

tamamlayarak, belirlenen tarihte ve yerde ilk taşıyıcının gözetimine devrettiği anda

teslim işlemlerini tamamlamış olur. Bu andan itibaren malla ilgili tüm masraf ve

riskler alıcıya geçer. Navlun ücreti de diğer tüm giderler gibi alıcı tarafından ödenir.

Satıcının Sorumlulukları: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malı hazırlayarak,

alıcının ülkesinde istenen gerekli belgeleri düzenler ve Gümrük masraflarını öder.

Alıcının talep etmesi üzerine durumunda taşıma acentası ile tüm masrafları alıcıya ait

olmak üzere anlaşır. Malları taşıyıcıya veya taşıma acentası nın gözetimine belirlenen

tarihte ve yerde teslim eder. Teslim anına kadar bütün masraf ve riskler satıcının

yükümlülüğündedir.

Alıcının Sorumlulukları: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.

Ithalat ile ilgili belge veya izinleri alarak gümrük vergisi ve masraflarını ödemekle

yükümlüdür. Taşıma acentası ile anlaşma yaparak navlun ücretini öder. Belirlenen

tarihte ve yerde mallarını teslim alır. Bu andan itibaren bütün masraflar ve risk alıcıya

aittir.

Bu terim, çok vasıtalı olanlar da dahil, herhangi bir taşıma işlemi için kullanılabilir.

"Taşıyıcı'', bir taşıma sözleşmesi çerçevesinde malların demiryolu, karayolu,

denizyolu, havayolu, nehir ya da bunların bazılarının birarada kullanılmasıyla

taşınması işlemini bizzat üzerine alan ya da bunu sağlama taahhüdünde bulunan

herhangi bir şahsıtanımlar.

Eğer alıcıyükü belirli bir şahsa , örneğin kendisi bizzat taşıyıcı olmayan ancak taşıma

hizmetleri sağlayan birine teslim etmesi yönünde satıcıya bir talimatta bulmuşsa,

mallar bu şahsın eline geçtiği andan itibaren satıcı mal teslim yükümlülüğünü yerine

getirmiş sayılır.

"Taşıma Terminali'', herhangi bir demiryolu ya da yük istasyonu, bir konteyner

terminali ya da parkı, çok amaçlı bir yük terminali ya da bunlara benzer başka

herhangi bir teslim alış noktasıolabilir.

"Konteyner'', terimi, yükün ünitize edildiği her türlü aracıtanımlamakta kullanılır.

Örneğin her türden konteyner ve/veya yük vagonu, treyler, swap, ro-ro aracı, iglo bu

terimin kapsamına girer ve her tür taşıma biçimi için geçerlidir.

FOB terimine benzese de ondan temel farkı, FOB’da teslim noktasısadece gemi iken,

FCA’da bunun herhangi bir taşıma aracının kasası(TIR veya vagon) olabilmesidir.

Çoklu taşımacılık yapılıyorsa, ilk taşıma aracı belirleyici olacaktır.

3.)FAS

Free Alongside Ship

Gemi Doğrultusunda Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcı malları geminin yanına kadar

getirmekle sorumludur. Mallar gemi rıhtımında ise, yükleme yerine getirerek., Gemi

açıkta demirli ise mavnalarla geminin yanına kadar götürülerek teslim edilir.

Tesliminden itibaren malların kaybolması veya hasar görmesi gibi rizikolar alıcıya

aittir. Bu andan itibaren malla ilgili bütün masraflar ve navlun alıcı tarafından

karşılanır. Bu teslim şeklinde ihracat ile ilgili tüm belgeler alıcı tarafından hazırlanır.

Gümrük işlemleri de alıcı tarafından yapılır. Alıcı firma bu ülkede ihracatçı gibi

hareket edebilmesi mümkün değilse bu teslim şekli seçilmemelidir.

Satıcının Sorumlulukları: Satıcı  sözleşme şartları uyarınca malları hazırlar. Alıcının

isteği üzerine tüm masraf ve riskler alıcıya ait olmak üzere; alıcının ülkesinde istenen

gerekli belgeleri ve benzeri idari ve ticari belgeleri almasında yardımcı olur. Mallar

belirlenen limanda, belirlenen tarihte alıcının daha önce belirlediği geminin yanına

getirmekle teslim işlemini tamamlar. Bu andan itibaren malla ilgili tüm masraf ve

riskler alıcıya geçer. Alıcının isteği üzerine; satıcı masraflar alıcıya ait olmak üzere

yükleme belgesinin düzenlenmesini sağlar, varış limanında malları  teslim alabilmesi

için alıcıya gönderir. Ve gecikmeksizin gerekli bildirimlerde bulunur.

Alıcının sorumlulukları: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.

Ihracat ve ithalat ile ilgili gerekli belgeleri hazırlar, Gümrük masraflarının tümünü

öder. Taşıma acentası ile anlaşma yaparak, geminin yükleme limanına yaklaşık ne

zaman varacağını satıcıya bildirir. Yükleme emrine hazır tutulan malları teslim alır.

Bu andan itibaren bütün masraflar ve risk alıcıya aittir.

FAS terimi, malların ihraç işlemlerinin alıcı tarafından tamamlanmasını öngörür.

Alıcının bu tür işlemleri doğrudan doğruya ya da aracı kullanarak dolaylı biçimde

tamamlanmasının mümkün olmadığı durumlarda bu terim kullanılmamalıdır. Ayrıca

bu terim, yalnızca deniz ya da nehir taşımacılığı çerçevesinde kullanabilir.

4.)FOB

Free On Board

Gemi Bordasında Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte ve

yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirir. Mallar geminin

küpeştesine (güvertesine) geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp

ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. Satıcıihracat için gerekli tüm belgeleri

hazırlar ve malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim eder.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Belirlenen

limanda, belirlenen tarihte alıcının temin etmiş olduğu gemiye yükleme yapar.

Alıcının ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar, gümrük işlemlerini

tamamlar. Alıcıya yüklemenin yapıldığınıbildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve

alıcının ülkesindeki kullanacağıgerekli diğer belgeleri hazırlayarak ödeme şekline

göre alıcıya gönderir. Malların geminin küpeştesini (Güvertesini) geçene kadar

meydana gelebilecek her türlü hasar ve kayıp satıcının sorumluluğundadır.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Taşıma acentasıile anlaşma yaparak navlun bedelini öder. Yükleme

limanında mallar geminin küpeştesini geçtikten sonra malla ilgili tüm masraf ve

riskler alıcının sorumluluğundadır.

5.)CFR

Cost And Freight

Mal bedeli ve taşıma

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcıtüm masraf ve riskleri

üstlenerek mallarıyükleneceği limana kadar getirir. Gümrük işlemlerini yaptırır ve

Navlun ücretini ödeyerek yüklemeyi gerçekleştirir. Bu andan itibaren navlun

dışındaki malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.

Mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra navlun dışında meydana gelen tüm masraf ve

riskler alıcıya aittir. Satıcıyüklemenin gerçekleştiğini ve muhtemel varış tarihini

alıcıya bildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve gerekli diğer belgeleri alıcıya

gönderir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Mallarıvarış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de

ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Taşıma süresince malla ilgili olarak

yapılmış olan navlun dışındaki bütün masraflarıödemek zorundadır.

6.)CIF

Cost, Insurence And Freight

Mal bedeli, Sigorta ve taşıma

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcısigorta primi, navlun ve

yükleme masraflarıve riskleri üstlenerek mallarıyükleyeceği limana getirir. Satıcı

gemi acentasıile anlaşır ve temin eder. Satış sözleşmesindeki malların belirtilen

tarihte ve yerde yüklemesinin yapıldığınıalıcıya bildirir. Satıcısigorta primini

ödemek suretiyle yüklediği mal cinsine uygun olan en dar kapsamlıdeniz nakliyat

sigortasıyaptırır. Mallar gemiye yüklendikten sonra navlun ve sigorta primi dışındaki

masraflar ve diğer vuku bulabilecek her türlü (sigorta anlamında) risk alıcıya geçer.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.

Gönderdiği malın sigortasınıyaptırır, sigorta primini öder. Mallarıyaklaşık hangi

tarihte varış limanında olacağınıalıcıya bildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve

gerekli diğer belgeleri alıcıya gönderir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Malların varış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini

de ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Teslim anından sonra navlun ve

sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcıtarafından karşılanır.

7.)CPT

Carriage Paid To....

Taşıma,.....'e kadar ödenmiş

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şekli özellikle çok araçlıtaşımacılık türlerinde

kullanılır. Satıcıvarış yerine kadar navlun ücretini ödemekle yükümlüdür. Mallarıilk

taşıyıcının gözetimine devrettiği andan itibaren malla ilgili bütün risk ve navlun

dışındaki masraflar genel bir kural olarak alıcıya geçer.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.

Mallarıilk taşıyıcının gözetimine devrettiği andan itibaren malla ilgili tüm risk ve

masraflardan kurtulur. Teslimi gerçekleştirildiği ve muhtemel varış tarihini alıcıya

bildirir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Malların ilk taşıyıcıya tesliminden itibaren navlun dışındaki malla

ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir. Transit taşıma nedeni ile doğabilecek gümrük

masraflarınıda alıcıtarafından karşılanır. Navlun bedeline dahil değilse boşaltma

masraflarınıödeyerek cirolu konşimentoyu acentadan teslim alır.

8.)CIP

Carriage and Insurance Paid To...

Sigorta dahil taşıma,....'e ödenmiş

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcısigorta primi, navlun ve

yükleme masraflarıve riskleri üstlenerek mallarıyükleyeceği limana getirir. Satıcı

gemi acentasıile anlaşır ve temin eder. Satış sözleşmesindeki malların belirtilen

tarihte ve yerde yüklemesinin yapıldığınıalıcıya bildirir. Satıcısigorta primini

ödemek suretiyle yüklediği mal cinsine uygun olan en dar kapsamlınakliyat sigortası

yaptırır.Ancak alıcıolağandışırisklere (grev, savaş, doğal afet vb.) karşısigorta

yaptırılmasınıistiyorsa primini kendisi ödemek şartıyla satıcıdan sigorta kapsamının

genişletilmesini isteyebilir. Satıcıtarafından mal bedelinin %10 fazlasıile yaptırılır.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.

Gönderdiği malın sigortasınıyaptırır, sigorta primini öder. Mallarıilk taşıyıcının

gözetimine devrettiği andan itibaren ilgili risk ve masraflardan kurtulur. Bu andan

itibaren navlun ve sigorta primi dışındaki malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya

aittir. Teslimi gerçekleştirdiğini ve muhtemel varış tarihini alıcıya bildirir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Mallarıvarış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de

ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Teslim anından sonra navlun ve

sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcıtarafından karşılanır.

9.)DAF

Delivered At Frontier

Sınırda teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şekli özellikle karayolu ve demiryolu

taşımacılığında kullanılır. Satıcıtüm riskleri ve masraflarıkendisine ait olmak üzere

malıkararlaştırılan ülke sınırında, belirtilen yer ve tarihte gümrük işlemlerini

tamamlayarak teslim eder. Tesliminden itibaren bütün risk ve masraflar alıcıya aittir.

Ithalat ile ilgili gümrük vergileri alıcıtarafından ödenir.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar, gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıyıcıaracıtemin ederek malın belirlenen sınır noktasına kadar taşınmasıiçin

navlun bedelini öder. Mallarısınırda belirlenen yer ve tarihte alıcının emrine hazır

tuttuğu andan itibaren malla ilgili bütün masraf ve riskler tamamen ve eğer

sözleşmede aksine hüküm yoksa alıcıya geçer.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük

vergilerini öder. Mallarıbelirlenen sınır noktasında emrine hazır tutulduğu anda

zaman geçirmeksizin mallarıteslim alır. Mallarısınırda belirlenen yer ve tarihte

alıcının emrine hazır tuttuğu andan itibaren malla ilgili bütün masraf ve riskler alıcıya

aittir.

10.)DES

Delivered Ex Ship

Gemide teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde satıcımallarıvarış limanında, gemide

teslim eder. Varış limanına kadar bütün risk ve masraflar navlun ücreti de dahil olmak

üzere satıcıtarafından karşılanır. Belirlenen varış limanında mallar alıcının emrine

hazır tutulduğu andan itibaren teslim gerçekleşmiş sayılmaktadır.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcının

ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.

Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.

Mallar varış limanında alcının emrine hazır tuttuğu anda malın teslimi gerçekleşmiş

olur. Teslime kadar tüm risk ve masraflar satıcıya aittir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Malları

varış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de ödemek suretiyle

gecikmeksizin malınıboşaltır. Ithalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük

işlemlerini tamamlar. Gümrük vergilerini ödeyerek fiili ithalatınıgerçekleştirir.

11.)DEQ

Delivered Ex Quay

Rıhtımda teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şekli DES teslim şekli ile aynıprensiplere

dayanmakla birlikte ondan farklıolarak ; malın teslimi, limanda boşaltma tamamlayıp

ithalat gümrük vergilerini ödedikten sonra malıteslim eder. Bu nedenle satıcının,

alıcının ülkesinde yürürlükte bulunan kambiyo rejimine uygun ithalatçıbelge

olmadığıkoşullarda bu teslim şekli uygulanmaz.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Kendi

ülkesinde ve alıcının ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Ihracat ve

Ithalat gümrük işlemlerini tamamlar. Taşıyıcıaracıtemin ederek navlun ücretini öder.

Malların hangi tarihte varış limanında olacağınıalıcıya bildirir. Belirlenen tarihte

varış limanında gümrük işlemlerini de tamamlamak suretiyle mallarıteslim eder.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat

ile ilgili belgeleri düzenleyebilmesi için satıcıya gereken yardımısağlar. Satıcı

tarafından emrine hazır tuttuğu andan itibaren bütün risk ve masraflar alıcıya aittir.

Gümrükleme, gümrük vergisi, resim ve harçlar, ithalatçıya yani alıcıya aittir (bu husus

sözleşme ile farklıbiçimde de düzenlenebilir) ;

DEQ duty paid : Sözleşmede bu tabir geçiyorsa gümrük giriş işlemleri ve gümrük

vergisinin satıcının mükellefiyetinde olduğu anlaşılır.

DEQ duties on buyers account : Eğer bu tabir geçiyorsa gümrük giriş işlemleri ve

gümrük vergisinin alıcının mükellefiyetinde olduğu anlaşılır.

Sadece deniz ve su yolu taşımacılığında kullanılabilir.

12.)DDU

Delivered Duty Unpaid

Vergileri Ödenmemiş Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : DDU çok araçlıtaşımacılıkta kullanılır. Deniz

taşımacılığında kullanılan DEQ şekline benzemekle birlikte bu teslim şeklinde satıcı

mallarıbelirlenen tarihte alıcının ülkesinde belirlenen yerde gümrük vergilerini

ödemeksizin teslim eder. Teslime kadar bütün riskler tamamen ve eğer sözleşmede

aksine hüküm yoksa alıcıya geçer.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Ihracat ile

ilgili tüm belgeleri düzenler ve gümrük masraflarınıöder. Taşıma acentasıile

anlaşarak navlun bedelini öder. Mallarıalıcının ülkesinde daha önceden belirlenmiş

tarih ve yerde alıcının emrine hazır tutarak teslimi gerçekleştirir. Teslime kadar risk ,

masraflar ve buna benzer diğer yükümlülükler alıcıya ait olacaktır.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Malın

ithali ile ilgili gerekli belgeleri düzenleyerek gümrük vergilerini öder. Malları

önceden belirlenen tarihte varış yerinde teslim alır.

13.)DDP

Delivered Duty Paid

Vergileri Ödenmiş Teslim

Teslim şeklinin özellikleri : Bu teslim şeklinde DDU teslim şekli ile aynıprensiplere

dayanır; ancak DDP teslim şeklinde satıcıbirde gümrük vergilerini ödemek

zorundadır. Alıcının ülkesindeki yerel bir satıcıdan farksız şekilde mallarıdevreder.

Satıcının Sorumluluğu : Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Kendi

ülkesinde ve Alıcıülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Ihracat ve Ithalat

Gümrük işlemlerini tamamlar. Taşıyıcıaracıtemin ederek navlun ücretini öder.

Teslime kadar malla ilgili bütün masraflar ve riskler satıcıya aittir.

Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder ve

mallarıteslim alır.

Terimlere, niteliklerine aykırıifadeler yüklenmesi ve "variety" (varyant)

kullanılmasıkonularıincoterms klozlarıile ilgisi bulunan ve en çok soruna yol açan

konuların başında gelmektedir. Bu türlü bir olumsuzlukla kaşılaşmamak için,

terimlerin muhteviyatlarınıbilip ona göre atıfta bulunmak gerekir. Aksi durumda,

çeşitli ülke mahkemelerinde vazedilmiş çeşitli kararlar vardır ve bunlar mücbir

sebepler hariç olmak üzere terimlerin doğrudan içeriklerinin uygulanmasına ilişkin

kararlardır. Nitekim ;

karayolu taşımacılığıiçin FOT (Free on Truck) ve

demiryolu taşımacılığıiçin FOR (Free on Rail) terimlerinin halen kullanıldığına

tanık olunmaktadır.

karşılaşıldığında tereddüte gerek yoktur, 1990 tadilatında lağvedilen bu terimler

"FOT/FOR incoterms’1990" biçiminde atıfta bulunulmasıhalinde geçerlilik

kazanacaktır.

Incoterms klozlarıile birlikte kullanılan ve taraflara ek yükümlülük (ß hak)

doğuran şartlarıifade eden kimi ek terimler vardır ki bunlar "variety" olarak

adlandırılmaktadır. Bunların başlıcaları;

.FIOS (yükleme, boşaltma ve istifleme hariç)

.(UN)LOADED(yüklemesi yapılmış/yapılmamış)

.(UN)LANDED (boşaltmasıyapılmış/yapılmamış)

.DEMURRAGE (yükleme/boşaltmanın süresi içerisinde yapılamamasından

kaynaklanan ek masraflar) [ "sürastarya" T.T.K. md.1035 vd; md.1052 vd)

Variety uygulamasıtaraflarca kullanılabilir ancak kullanılan terimlerin tam

olarak ne anlama geldiği konusunda taraflar arasında bir anlayış birliği

bulunmalıdır. Tereddüt hasıl olan noktalarda variety kullanılmasıyerine bunları

ifade eden cümlelere yer verilmeli ve sözleşme metnine yansıtılmalıdır.

Uluslararasıtatbikatta, variety kullanan tarafın bu kullanımdan doğacak riski

üstlenmesinin genel kural olduğu hususu akıldan çıkarılmamalıdır.

INCOTERMS ve SIGORTA

Sigorta konusu sadece taşımacılık faaliyeti çerçevesinde değil aynızamanda

incoterms klozlarıiçerisinde de çok önemli bir yer tutan ve ne yazık ki bazıyanlış

anlamalar çerçevesinde ihracatçılarımızın ve ithalatçılarımızın mağduriyetle

karşılaştıklarıbir konudur.

Bu tür olumsuzluklar daha ziyade ICC’nin resmi incoterms metninin yanlış

yorumlanmasından kaynaklanmaktadır.

Toplam 13 adet terim içerisinde sadece "CIF" ve "CIP" klozlarında sigorta ifadesi

geçmekte diğerlerinde geçmemektedir. Bunun dışındaki terimlere ilişkin olarak resmi

metne bakıldığında "no obligation" ifadesi kullanılmıştır. Bu ifade "tarafların

birbirlerine karşıyükümlülüğünün bulunmadığı" anlamınıtaşır ve süreç içerisindeki

risklerin aynen devam ettiği malumdur. O nedenle, mağduriyete mahal vermemek için

. kural olarak riski kim yükleniyorsa sigortayıo yaptırmalıdır

.ya da taraflar bu husula ilgili olarak sözleşmeye hüküm koymalıdırlar

Riziko alıcıda F Grubu

C Grubu Riziko alıcıda

D Grubu Riziko satıcıda

Bunun dışındaki yöntemlerin riskli olduğu hususu göz önüne alınmalıdır.

Sigorta konusuna ilişkin ICC tarafından düzenlenmiş diğer hususlar ;

Ihracatçı, sigorta yükümlülüğünü de üstlendiği ilgili incoterms klozlarında,

masraflarıkendisine ait olmak üzere bir sigorta poliçesini temin etmeli ve

poliçenin bir nüshasınıveya bunu kanıtlayan başka bir dokümanıalıcıya

iletmelidir,

Ticari teamüller en dar kapsamlı sigorta yaptırmayı öngörür (sadece

yangın/çalınma/hasar gibi) ; ancak ekstra prim farkı ithalatçıya (alıcıya) ait

olmak üzere daha geniş kapsamlı sigorta poliçeleri de tanzim edilebilir

(savaş/grev/kitlesel hareketler gibi)

Sigorta sürelerinin kapsamı, ilgili incoterms klozlarının ifade ettiği sürelerle

sınırlı olacaktır.

œ Sigorta bedeli, satış sözleşmesi (ya da fatura ve/veya gümrük beyannamesinde)

deklare edilen mal bedelinin %10 fazlası olmak durumundadır.