
| Anasayfa | Yararlı linkler |
1.)EXW
Ex Work
Ticari işletmede Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Satıcı malları işletmesinde daha önce belirlenen tarihtealıcının emrine hazır tutarak alıcıya bildirir. Alıcı malları işletmeden teslim alarak
ihracıiçin gerekli belgeleri hazırlar gümrük işlemlerini tamamlayarak malları kendi
ülkesine ithal eder. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili bütün
masraf ve risk ile diğer yükümlülükler alıcı tarafından karşılanır.
Satıcının Sorumlulukları
: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malıhazırlayarakbelirtilen tarihte veya süre içinde yine anlaşmada belirtilen yerde (Fabrika, depo, büro
vb.) malları alıcının emrine amade tutar. Malların emrine hazır tutulduğunu alıcıya
bildirir. Alıcının ihracat ile ilgili belgeleri alabilmesi için yardımcı olur. Alıcının talep
etmesi halinde, tüm masraf ve riski alıcıya ait olmak üzere taşıma acentası ile anlaşma
yaparak, düzenlettiği taşıma belgesini varış yerinde malları teslim alabilmesi için
gönderir.
Alıcının Sorumlulukları
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.Tüm masraf ve risk kendisine ait olmak üzere ihracat ve ithalat işlemleri için gerekli
olan lisans, vb. idari ve ticari belgeleri düzenler. Malların ihracat ve ithalat ile ilgili
gümrük işlemlerini yaptırmak ve Gümrük vergilerini ödemekle sorumludur. Malları
satıcının işletmesinde teslim aldığıandan itibaren malla ilgili tüm risk ve masraflar
alıcının sorumluluğundadır. Malların taşıtılmasıamacıyla taşıma acentasıile
anlaşarak navlun bedelini öder.
Bu terim, alıcının ilgili malısatıcının adresinden gelip almasıusulünü düzenlemiş
olmakla birlikte, gerek Türk Parasının Kıymetinin KorunmasıHakkında Kanun ve
gerekse bu Kanuna istinaden çıkarılmış bulunan 32 sayılıkarar hükümleri dikkate
alınmak durumundadır.
G2.)FCA
Free Carrier
Belirlenen Yerde Taşımacıya Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcı malları gümrük işlemlerinitamamlayarak, belirlenen tarihte ve yerde ilk taşıyıcının gözetimine devrettiği anda
teslim işlemlerini tamamlamış olur. Bu andan itibaren malla ilgili tüm masraf ve
riskler alıcıya geçer. Navlun ücreti de diğer tüm giderler gibi alıcı tarafından ödenir.
Satıcının Sorumlulukları
: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malı hazırlayarak,alıcının ülkesinde istenen gerekli belgeleri düzenler ve Gümrük masraflarını öder.
Alıcının talep etmesi üzerine durumunda taşıma acentası ile tüm masrafları alıcıya ait
olmak üzere anlaşır. Malları taşıyıcıya veya taşıma acentası nın gözetimine belirlenen
tarihte ve yerde teslim eder. Teslim anına kadar bütün masraf ve riskler satıcının
yükümlülüğündedir.
Alıcının Sorumlulukları
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.Ithalat ile ilgili belge veya izinleri alarak gümrük vergisi ve masraflarını ödemekle
yükümlüdür. Taşıma acentası ile anlaşma yaparak navlun ücretini öder. Belirlenen
tarihte ve yerde mallarını teslim alır. Bu andan itibaren bütün masraflar ve risk alıcıya
aittir.
Bu terim, çok vasıtalı olanlar da dahil, herhangi bir taşıma işlemi için kullanılabilir.
"Taşıyıcı'', bir taşıma sözleşmesi çerçevesinde malların demiryolu, karayolu,
denizyolu, havayolu, nehir ya da bunların bazılarının birarada kullanılmasıyla
taşınması işlemini bizzat üzerine alan ya da bunu sağlama taahhüdünde bulunan
herhangi bir şahsıtanımlar.
Eğer alıcıyükü belirli bir şahsa , örneğin kendisi bizzat taşıyıcı olmayan ancak taşıma
hizmetleri sağlayan birine teslim etmesi yönünde satıcıya bir talimatta bulmuşsa,
mallar bu şahsın eline geçtiği andan itibaren satıcı mal teslim yükümlülüğünü yerine
getirmiş sayılır.
"Taşıma Terminali'', herhangi bir demiryolu ya da yük istasyonu, bir konteyner
terminali ya da parkı, çok amaçlı bir yük terminali ya da bunlara benzer başka
herhangi bir teslim alış noktasıolabilir.
"Konteyner'', terimi, yükün ünitize edildiği her türlü aracıtanımlamakta kullanılır.
Örneğin her türden konteyner ve/veya yük vagonu, treyler, swap, ro-ro aracı, iglo bu
terimin kapsamına girer ve her tür taşıma biçimi için geçerlidir.
FOB terimine benzese de ondan temel farkı, FOB’da teslim noktasısadece gemi iken,
FCA’da bunun herhangi bir taşıma aracının kasası(TIR veya vagon) olabilmesidir.
Çoklu taşımacılık yapılıyorsa, ilk taşıma aracı belirleyici olacaktır.
3.)FAS
Free Alongside Ship
Gemi Doğrultusunda Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcı malları geminin yanına kadargetirmekle sorumludur. Mallar gemi rıhtımında ise, yükleme yerine getirerek., Gemi
açıkta demirli ise mavnalarla geminin yanına kadar götürülerek teslim edilir.
Tesliminden itibaren malların kaybolması veya hasar görmesi gibi rizikolar alıcıya
aittir. Bu andan itibaren malla ilgili bütün masraflar ve navlun alıcı tarafından
karşılanır. Bu teslim şeklinde ihracat ile ilgili tüm belgeler alıcı tarafından hazırlanır.
Gümrük işlemleri de alıcı tarafından yapılır. Alıcı firma bu ülkede ihracatçı gibi
hareket edebilmesi mümkün değilse bu teslim şekli seçilmemelidir.
Satıcının Sorumlulukları
: Satıcı sözleşme şartları uyarınca malları hazırlar. Alıcınınisteği üzerine tüm masraf ve riskler alıcıya ait olmak üzere; alıcının ülkesinde istenen
gerekli belgeleri ve benzeri idari ve ticari belgeleri almasında yardımcı olur. Mallar
belirlenen limanda, belirlenen tarihte alıcının daha önce belirlediği geminin yanına
getirmekle teslim işlemini tamamlar. Bu andan itibaren malla ilgili tüm masraf ve
riskler alıcıya geçer. Alıcının isteği üzerine; satıcı masraflar alıcıya ait olmak üzere
yükleme belgesinin düzenlenmesini sağlar, varış limanında malları teslim alabilmesi
için alıcıya gönderir. Ve gecikmeksizin gerekli bildirimlerde bulunur.
Alıcının sorumlulukları
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder.Ihracat ve ithalat ile ilgili gerekli belgeleri hazırlar, Gümrük masraflarının tümünü
öder. Taşıma acentası ile anlaşma yaparak, geminin yükleme limanına yaklaşık ne
zaman varacağını satıcıya bildirir. Yükleme emrine hazır tutulan malları teslim alır.
Bu andan itibaren bütün masraflar ve risk alıcıya aittir.
FAS terimi, malların ihraç işlemlerinin alıcı tarafından tamamlanmasını öngörür.
Alıcının bu tür işlemleri doğrudan doğruya ya da aracı kullanarak dolaylı biçimde
tamamlanmasının mümkün olmadığı durumlarda bu terim kullanılmamalıdır. Ayrıca
bu terim, yalnızca deniz ya da nehir taşımacılığı çerçevesinde kullanabilir.
4.)FOB
Free On Board
Gemi Bordasında Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte veyerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirir. Mallar geminin
küpeştesine (güvertesine) geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp
ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. Satıcıihracat için gerekli tüm belgeleri
hazırlar ve malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim eder.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Belirlenenlimanda, belirlenen tarihte alıcının temin etmiş olduğu gemiye yükleme yapar.
Alıcının ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar, gümrük işlemlerini
tamamlar. Alıcıya yüklemenin yapıldığınıbildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve
alıcının ülkesindeki kullanacağıgerekli diğer belgeleri hazırlayarak ödeme şekline
göre alıcıya gönderir. Malların geminin küpeştesini (Güvertesini) geçene kadar
meydana gelebilecek her türlü hasar ve kayıp satıcının sorumluluğundadır.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Taşıma acentasıile anlaşma yaparak navlun bedelini öder. Yükleme
limanında mallar geminin küpeştesini geçtikten sonra malla ilgili tüm masraf ve
riskler alıcının sorumluluğundadır.
5.)CFR
Cost And Freight
Mal bedeli ve taşıma
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcıtüm masraf ve riskleriüstlenerek mallarıyükleneceği limana kadar getirir. Gümrük işlemlerini yaptırır ve
Navlun ücretini ödeyerek yüklemeyi gerçekleştirir. Bu andan itibaren navlun
dışındaki malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.
Mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra navlun dışında meydana gelen tüm masraf ve
riskler alıcıya aittir. Satıcıyüklemenin gerçekleştiğini ve muhtemel varış tarihini
alıcıya bildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve gerekli diğer belgeleri alıcıya
gönderir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Mallarıvarış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de
ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Taşıma süresince malla ilgili olarak
yapılmış olan navlun dışındaki bütün masraflarıödemek zorundadır.
6.)CIF
Cost, Insurence And Freight
Mal bedeli, Sigorta ve taşıma
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcısigorta primi, navlun veyükleme masraflarıve riskleri üstlenerek mallarıyükleyeceği limana getirir. Satıcı
gemi acentasıile anlaşır ve temin eder. Satış sözleşmesindeki malların belirtilen
tarihte ve yerde yüklemesinin yapıldığınıalıcıya bildirir. Satıcısigorta primini
ödemek suretiyle yüklediği mal cinsine uygun olan en dar kapsamlıdeniz nakliyat
sigortasıyaptırır. Mallar gemiye yüklendikten sonra navlun ve sigorta primi dışındaki
masraflar ve diğer vuku bulabilecek her türlü (sigorta anlamında) risk alıcıya geçer.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.
Gönderdiği malın sigortasınıyaptırır, sigorta primini öder. Mallarıyaklaşık hangi
tarihte varış limanında olacağınıalıcıya bildirir. Düzenlenen taşıma belgesini ve
gerekli diğer belgeleri alıcıya gönderir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Malların varış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini
de ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Teslim anından sonra navlun ve
sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcıtarafından karşılanır.
7.)CPT
Carriage Paid To....
Taşıma,.....'e kadar ödenmiş
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şekli özellikle çok araçlıtaşımacılık türlerindekullanılır. Satıcıvarış yerine kadar navlun ücretini ödemekle yükümlüdür. Mallarıilk
taşıyıcının gözetimine devrettiği andan itibaren malla ilgili bütün risk ve navlun
dışındaki masraflar genel bir kural olarak alıcıya geçer.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.
Mallarıilk taşıyıcının gözetimine devrettiği andan itibaren malla ilgili tüm risk ve
masraflardan kurtulur. Teslimi gerçekleştirildiği ve muhtemel varış tarihini alıcıya
bildirir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Malların ilk taşıyıcıya tesliminden itibaren navlun dışındaki malla
ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir. Transit taşıma nedeni ile doğabilecek gümrük
masraflarınıda alıcıtarafından karşılanır. Navlun bedeline dahil değilse boşaltma
masraflarınıödeyerek cirolu konşimentoyu acentadan teslim alır.
8.)CIP
Carriage and Insurance Paid To...
Sigorta dahil taşıma,....'e ödenmiş
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcısigorta primi, navlun veyükleme masraflarıve riskleri üstlenerek mallarıyükleyeceği limana getirir. Satıcı
gemi acentasıile anlaşır ve temin eder. Satış sözleşmesindeki malların belirtilen
tarihte ve yerde yüklemesinin yapıldığınıalıcıya bildirir. Satıcısigorta primini
ödemek suretiyle yüklediği mal cinsine uygun olan en dar kapsamlınakliyat sigortası
yaptırır.Ancak alıcıolağandışırisklere (grev, savaş, doğal afet vb.) karşısigorta
yaptırılmasınıistiyorsa primini kendisi ödemek şartıyla satıcıdan sigorta kapsamının
genişletilmesini isteyebilir. Satıcıtarafından mal bedelinin %10 fazlasıile yaptırılır.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.
Gönderdiği malın sigortasınıyaptırır, sigorta primini öder. Mallarıilk taşıyıcının
gözetimine devrettiği andan itibaren ilgili risk ve masraflardan kurtulur. Bu andan
itibaren navlun ve sigorta primi dışındaki malla ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya
aittir. Teslimi gerçekleştirdiğini ve muhtemel varış tarihini alıcıya bildirir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Mallarıvarış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de
ödemek suretiyle gecikmeksizin malınıboşaltır. Teslim anından sonra navlun ve
sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcıtarafından karşılanır.
9.)DAF
Delivered At Frontier
Sınırda teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şekli özellikle karayolu ve demiryolutaşımacılığında kullanılır. Satıcıtüm riskleri ve masraflarıkendisine ait olmak üzere
malıkararlaştırılan ülke sınırında, belirtilen yer ve tarihte gümrük işlemlerini
tamamlayarak teslim eder. Tesliminden itibaren bütün risk ve masraflar alıcıya aittir.
Ithalat ile ilgili gümrük vergileri alıcıtarafından ödenir.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar, gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıyıcıaracıtemin ederek malın belirlenen sınır noktasına kadar taşınmasıiçin
navlun bedelini öder. Mallarısınırda belirlenen yer ve tarihte alıcının emrine hazır
tuttuğu andan itibaren malla ilgili bütün masraf ve riskler tamamen ve eğer
sözleşmede aksine hüküm yoksa alıcıya geçer.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalatiçin gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. Gümrük
vergilerini öder. Mallarıbelirlenen sınır noktasında emrine hazır tutulduğu anda
zaman geçirmeksizin mallarıteslim alır. Mallarısınırda belirlenen yer ve tarihte
alıcının emrine hazır tuttuğu andan itibaren malla ilgili bütün masraf ve riskler alıcıya
aittir.
10.)DES
Delivered Ex Ship
Gemide teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde satıcımallarıvarış limanında, gemideteslim eder. Varış limanına kadar bütün risk ve masraflar navlun ücreti de dahil olmak
üzere satıcıtarafından karşılanır. Belirlenen varış limanında mallar alıcının emrine
hazır tutulduğu andan itibaren teslim gerçekleşmiş sayılmaktadır.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Alıcınınülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Gümrük işlemlerini tamamlar.
Taşıma acentasıile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.
Mallar varış limanında alcının emrine hazır tuttuğu anda malın teslimi gerçekleşmiş
olur. Teslime kadar tüm risk ve masraflar satıcıya aittir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Mallarıvarış limanında boşaltma masraflarınıve liman ücretlerini de ödemek suretiyle
gecikmeksizin malınıboşaltır. Ithalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük
işlemlerini tamamlar. Gümrük vergilerini ödeyerek fiili ithalatınıgerçekleştirir.
11.)DEQ
Delivered Ex Quay
Rıhtımda teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şekli DES teslim şekli ile aynıprensipleredayanmakla birlikte ondan farklıolarak ; malın teslimi, limanda boşaltma tamamlayıp
ithalat gümrük vergilerini ödedikten sonra malıteslim eder. Bu nedenle satıcının,
alıcının ülkesinde yürürlükte bulunan kambiyo rejimine uygun ithalatçıbelge
olmadığıkoşullarda bu teslim şekli uygulanmaz.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Kendiülkesinde ve alıcının ülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Ihracat ve
Ithalat gümrük işlemlerini tamamlar. Taşıyıcıaracıtemin ederek navlun ücretini öder.
Malların hangi tarihte varış limanında olacağınıalıcıya bildirir. Belirlenen tarihte
varış limanında gümrük işlemlerini de tamamlamak suretiyle mallarıteslim eder.
Alıcının sorumluluğu : Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Ithalat
ile ilgili belgeleri düzenleyebilmesi için satıcıya gereken yardımısağlar. Satıcı
tarafından emrine hazır tuttuğu andan itibaren bütün risk ve masraflar alıcıya aittir.
Gümrükleme, gümrük vergisi, resim ve harçlar, ithalatçıya yani alıcıya aittir (bu husus
sözleşme ile farklıbiçimde de düzenlenebilir) ;
DEQ duty paid
: Sözleşmede bu tabir geçiyorsa gümrük giriş işlemleri ve gümrükvergisinin
satıcının mükellefiyetinde olduğu anlaşılır.DEQ duties on buyers account
: Eğer bu tabir geçiyorsa gümrük giriş işlemleri vegümrük vergisinin
alıcının mükellefiyetinde olduğu anlaşılır.Sadece deniz ve su yolu taşımacılığında kullanılabilir.
12.)DDU
Delivered Duty Unpaid
Vergileri Ödenmemiş Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: DDU çok araçlıtaşımacılıkta kullanılır. Deniztaşımacılığında kullanılan DEQ şekline benzemekle birlikte bu teslim şeklinde satıcı
mallarıbelirlenen tarihte alıcının ülkesinde belirlenen yerde gümrük vergilerini
ödemeksizin teslim eder. Teslime kadar bütün riskler tamamen ve eğer sözleşmede
aksine hüküm yoksa alıcıya geçer.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Ihracat ileilgili tüm belgeleri düzenler ve gümrük masraflarınıöder. Taşıma acentasıile
anlaşarak navlun bedelini öder. Mallarıalıcının ülkesinde daha önceden belirlenmiş
tarih ve yerde alıcının emrine hazır tutarak teslimi gerçekleştirir. Teslime kadar risk ,
masraflar ve buna benzer diğer yükümlülükler alıcıya ait olacaktır.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Malınithali ile ilgili gerekli belgeleri düzenleyerek gümrük vergilerini öder. Malları
önceden belirlenen tarihte varış yerinde teslim alır.
13.)DDP
Delivered Duty Paid
Vergileri Ödenmiş Teslim
Teslim şeklinin özellikleri
: Bu teslim şeklinde DDU teslim şekli ile aynıprensipleredayanır; ancak DDP teslim şeklinde satıcıbirde gümrük vergilerini ödemek
zorundadır. Alıcının ülkesindeki yerel bir satıcıdan farksız şekilde mallarıdevreder.
Satıcının Sorumluluğu
: Satıcısözleşme koşullarına uygun malıhazırlar. Kendiülkesinde ve Alıcıülkesinde kullanacağılüzumlu belgeleri hazırlar. Ihracat ve Ithalat
Gümrük işlemlerini tamamlar. Taşıyıcıaracıtemin ederek navlun ücretini öder.
Teslime kadar malla ilgili bütün masraflar ve riskler satıcıya aittir.
Alıcının sorumluluğu
: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder vemallarıteslim alır.
Terimlere, niteliklerine aykırıifadeler yüklenmesi ve "variety" (varyant)
kullanılması
konularıincoterms klozlarıile ilgisi bulunan ve en çok soruna yol açankonuların başında gelmektedir. Bu türlü bir olumsuzlukla kaşılaşmamak için,
terimlerin muhteviyatlarınıbilip ona göre atıfta bulunmak gerekir. Aksi durumda,
çeşitli ülke mahkemelerinde vazedilmiş çeşitli kararlar vardır ve bunlar
mücbirsebepler
hariç olmak üzere terimlerin doğrudan içeriklerinin uygulanmasına ilişkinkararlardır. Nitekim ;
•
karayolu taşımacılığıiçin FOT (Free on Truck) ve•
demiryolu taşımacılığıiçin FOR (Free on Rail) terimlerinin halen kullanıldığınatanık olunmaktadır.
karşılaşıldığında tereddüte gerek yoktur, 1990 tadilatında lağvedilen bu terimler
"FOT/FOR incoterms’1990" biçiminde atıfta bulunulmasıhalinde geçerlilik
kazanacaktır.
Incoterms klozlarıile birlikte kullanılan ve taraflara ek yükümlülük (ß hak)
doğuran şartlarıifade eden kimi ek terimler vardır ki bunlar
"variety" olarakadlandırılmaktadır. Bunların başlıcaları;
.FIOS
(yükleme, boşaltma ve istifleme hariç).(UN)LOADED
(yüklemesi yapılmış/yapılmamış).(UN)LANDED
(boşaltmasıyapılmış/yapılmamış).DEMURRAGE
(yükleme/boşaltmanın süresi içerisinde yapılamamasındankaynaklanan ek masraflar)
[ "sürastarya" T.T.K. md.1035 vd; md.1052 vd)Variety uygulamasıtaraflarca kullanılabilir ancak kullanılan terimlerin tam
olarak ne anlama geldiği konusunda taraflar arasında bir anlayış birliği
bulunmalıdır. Tereddüt hasıl olan noktalarda variety kullanılmasıyerine bunları
ifade eden cümlelere yer verilmeli ve sözleşme metnine yansıtılmalıdır.
Uluslararasıtatbikatta, variety kullanan tarafın bu kullanımdan doğacak riski
üstlenmesinin genel kural olduğu hususu akıldan çıkarılmamalıdır.
INCOTERMS ve SIGORTA
Sigorta konusu sadece taşımacılık faaliyeti çerçevesinde değil aynızamanda
incoterms klozlarıiçerisinde de çok önemli bir yer tutan ve ne yazık ki bazıyanlış
anlamalar çerçevesinde ihracatçılarımızın ve ithalatçılarımızın mağduriyetle
karşılaştıklarıbir konudur.
Bu tür olumsuzluklar daha ziyade ICC’nin resmi incoterms metninin yanlış
yorumlanmasından kaynaklanmaktadır.
Toplam 13 adet terim içerisinde sadece "CIF" ve "CIP" klozlarında sigorta ifadesi
geçmekte diğerlerinde geçmemektedir. Bunun dışındaki terimlere ilişkin olarak resmi
metne bakıldığında "no obligation" ifadesi kullanılmıştır. Bu ifade
"taraflarınbirbirlerine karşıyükümlülüğünün bulunmadığı"
anlamınıtaşır ve süreç içerisindekirisklerin aynen devam ettiği malumdur. O nedenle, mağduriyete mahal vermemek için
.
kural olarak riski kim yükleniyorsa sigortayıo yaptırmalıdır.
ya da taraflar bu husula ilgili olarak sözleşmeye hüküm koymalıdırlarRiziko alıcıda F Grubu
C Grubu Riziko alıcıda
D Grubu Riziko satıcıda
Bunun dışındaki yöntemlerin riskli olduğu hususu göz önüne alınmalıdır.
Sigorta konusuna ilişkin ICC tarafından düzenlenmiş diğer hususlar ;
•
Ihracatçı, sigorta yükümlülüğünü de üstlendiği ilgili incoterms klozlarında,masraflarıkendisine ait olmak üzere bir sigorta poliçesini temin etmeli ve
poliçenin bir nüshasınıveya bunu kanıtlayan başka bir dokümanıalıcıya
iletmelidir,
•
Ticari teamüller en dar kapsamlı sigorta yaptırmayı öngörür (sadeceyangın/çalınma/hasar gibi) ; ancak ekstra prim farkı ithalatçıya (alıcıya) ait
olmak üzere daha geniş kapsamlı sigorta poliçeleri de tanzim edilebilir
(savaş/grev/kitlesel hareketler gibi)
•
Sigorta sürelerinin kapsamı, ilgili incoterms klozlarının ifade ettiği sürelerlesınırlı olacaktır.
œ Sigorta bedeli, satış sözleşmesi (ya da fatura ve/veya gümrük beyannamesinde)
deklare edilen mal bedelinin %10 fazlası olmak durumundadır.